Kiedy za oknem robi się szaro i zimno, w kuchni pojawiają się trzy zapachy, które wszyscy znamy: anyż, cynamon i goździki. To one sprawiają, że grzaniec smakuje jak grzaniec, piernik jak piernik, a zwykła herbata zamienia się w rozgrzewający rytuał. Podpowiadamy, czym różnią się te przyprawy, jak ich używać i jak przygotować z nich domowy grzaniec, przyprawę do piernika i zimową herbatę.

Anyż gwiaździsty – gwiazda zimowej kuchni

Anyż gwiaździsty (badian, Illicium verum) to suszone owoce drzewa rosnącego w Azji – charakterystyczne, zwykle ośmioramienne gwiazdki. Ma słodki, lekko lukrecjowy aromat. W Polsce najczęściej trafia do grzańca, kompotu z suszu i pierników, a w kuchni azjatyckiej jest podstawą przyprawy pięciu smaków i bulionu do zupy pho.

Wskazówka: anyż jest bardzo intensywny – na garnek grzańca lub kompotu wystarczą 2–3 gwiazdki. Całe gwiazdki łatwo wyłowić przed podaniem, a do ciast można je zmielić w młynku.

Cynamon cejloński – delikatniejszy i słodszy

W sklepach spotkasz dwa rodzaje cynamonu. Popularna kasja ma ostry, mocny smak i jest tańsza. Cynamon cejloński, nazywany cynamonem prawdziwym, powstaje z cienkiej kory cynamonowca cejlońskiego – jest jaśniejszy, delikatniejszy i słodszy w aromacie. Zawiera też znacznie mniej kumaryny niż kasja, dlatego warto po niego sięgać, gdy cynamon gości w kuchni codziennie: w kawie, owsiance, szarlotce czy pieczonych jabłkach.

Wskazówka: jeśli używasz cynamonu często, wybierz większe opakowanie 100 g i przesypuj porcję do małego słoiczka – reszta dłużej zachowa aromat.

Goździki – mały pąk, wielki aromat

Goździki to suszone, nierozwinięte pąki kwiatowe goździkowca korzennego. Są ciepłe, intensywne i lekko piekące. Bez nich trudno wyobrazić sobie grzaniec, pierniki, bigos, czerwoną kapustę czy świąteczną szynkę. Świetnie sprawdzają się też w marynatach – do śledzi, grzybków i buraczków.

Wskazówka: dobre goździki są ciemnobrązowe i lekko oleiste – po ściśnięciu paznokciem powinny wyraźnie pachnieć. Kupuj całe i miel tuż przed użyciem.

Grzaniec z anyżem, goździkami i cynamonem

Składniki (4 kubki):

• 1 butelka (750 ml) czerwonego wina – lub 1 l soku jabłkowego albo z czarnej porzeczki w wersji bez alkoholu,
• 2–3 gwiazdki anyżu,
• 4–5 goździków,
• ½ łyżeczki cynamonu cejlońskiego,
• szczypta imbiru mielonego,
• 1 pomarańcza w plastrach, 1–2 łyżki miodu.

Przygotowanie: wszystkie składniki oprócz miodu wlej do garnka i podgrzewaj na małym ogniu ok. 15 minut. Grzańca nie gotujemy – po zagotowaniu traci aromat. Zdejmij z ognia, dodaj miód, odstaw na 5 minut pod przykryciem i przecedź.

Domowa przyprawa do piernika

Gotowa przyprawa do piernika to zwykle mieszanka kilku przypraw korzennych. Domowa wersja pachnie znacznie intensywniej, a jej skład znasz co do grama.

• 3 łyżki cynamonu cejlońskiego mielonego,
• 1 łyżka zmielonych goździków,
• 1 łyżeczka zmielonego anyżu (ok. 3–4 gwiazdki),
• 1 łyżeczka imbiru mielonego,
• 1 łyżeczka kardamonu mielonego,
• opcjonalnie: ½ łyżeczki gałki muszkatołowej i szczypta pieprzu.

Goździki i anyż zmiel w młynku do przypraw, wymieszaj wszystko i przesyp do szczelnego słoika. Na piernik lub pierniczki z ok. 500 g mąki wystarczą zwykle 1–2 łyżki mieszanki.

Zimowa herbata z przyprawami

Do dzbanka wsyp czarną herbatę, dodaj 1 gwiazdkę anyżu, 2–3 goździki i plaster pomarańczy, a na koniec szczyptę cynamonu. Zalej wrzątkiem i parz ok. 5 minut. Miód dodaj, gdy napar lekko przestygnie.

Jak przechowywać przyprawy korzenne?

• W szczelnych słoikach, w suchym miejscu i z dala od światła – nie nad kuchenką.
• Całe przyprawy (gwiazdki anyżu, goździki) zachowują aromat dłużej niż mielone.
• Przyprawy mielone kupuj w ilości, którą zużyjesz w kilka miesięcy.

Która przyprawa do czego?

• Grzaniec i poncz: anyż + goździki + cynamon + pomarańcza.
• Pierniki i ciasteczka: cynamon + goździki + imbir + kardamon + szczypta anyżu.
• Kawa, owsianka, szarlotka: cynamon cejloński.
• Kompot z suszu: goździki + anyż + kawałek cynamonu.
• Bigos, czerwona kapusta, marynaty: goździki.

Wszystkie nasze przyprawy znajdziesz w kategorii Przyprawy. Pakujemy je sami, w naszym zakładzie w Mokrsku – bez aromatów i bez dodatków.

Produkty z tego artykułu: